Johan Petit duikt onder in borgerhout en gaat op zoek naar lastige Marokkanen. Twee dingen wil hij weten: waarom zijn lastige Marokkanen lastig en waarom heeft hij al heel zijn leven zo overdreven veel schrik van hen. Een nieuw onderzoek van Johan Petit dat uitmondt in een tournee langs de Antwerpse Cultuurcentra met apotheose in de Antwerpse Kleppers 2011.
De jaren ‘80
ik ben opgegroeid
in borgerhout
een stuk stad met weinig bomen en heel veel huizen
en als kik daar nu op terug zien
dan vind kik den tijd waarin dat kik zijn opgegroeid
nen hele specialen tijd
de mensen gelooofden toen allemaal nog maar half in god
mijn ouder bv die gingen toen niet meer naar de mis
en de mis
voor de jongeren onder ons
de mis dat is eigenlijk een viering
een soort van verjaardagsfeest
maar dan elke week
en dat is in een kerk
en daar is dan ne pastoor
en ne pastoor dat is iemand die over god vertelt
die vertelt dan dat die overal is
en dat die alles weet
dat is eigenlijk ook een soort van sinterklaas
maar dan zonder zwarte piet
in tegenstelling tot sinterklaas
is god wel multicultureel verantwoord
en juist gelijk als bij sinterklaas
is dat bij god ook
als ge niet braaf zijt
dan gade ook
in de zak
en die zak van god
want god heeft dus wel degelijk ne zak
maar dan wel ne zak zonder ballen der in
en die zak die noemen ze de hel
en dat was eigenlijk een soort van sauna
waardat het constant 150 graden is
en als ge braaf waart
dan gingde niet naar de hel
dan mochte naar den hemel
en meer en meer geloofden mensen
dat dus allemaal nog maar half
die geloofden niet meer in de hel
maar wel nog in den hemel
mijn ouders ook
die gingen niet meer naar de mis
maar die gingen wel nog
na de mis
want tijdens de mis aten wij pistolets
na de mis gingen die naar de pax het parochiesentrum
en dan dronken die daar kaarten terwijl dat die aant pinten waren.
en watdat ook heel maf was
aan de jaren ‘80
dat was dat het toen ook oorlog was
en dat was nen hele specialen oorlog
dat was nen oorlog waarin dat eigenlijk niemand niet
aan het vechten was
der wier nergens niet geschoten
en der ontploften nergens geen bommen
en dat kwam omdatdat ne kouwen oorlog was
dat was eigenlijk een soort van vooroorlog
die vooraf ging aan nen echten oorlog
dat is een beetje gelijk als voorspel
dat is ook iet dat ge doet
voor dat den boel gaat ontploffen
en ook daar hedde soms
dat den boel dan achteraf toch niet ontploft
hoe hard dat ge uw best ook doet
soms komt het er gewoon niet van
persoonlijk heb kik dat nog nooit niet meegemaakt
maar ik ken wel vrienden die dat al is hebben voorgehad
en dat was nen hele spannende tijd
tussen west en oost europa stond er ne muur
en die muur
die noemden ze soms ook wel het ijzeren gordijn
omdat er boven op die muur overal pinnenkesdraad hing
en aan sweerskanten van die muur
stonden der atoomraketten
en die raketten die waren aan den ene kant
van de russen
en aan den andere kant
van de Amerikanen
en elk aan hunnen kant zaten
zowel die amerikanen als die russen
met hunne vinger op een knoppeke
klaar om daar op te duwen
en tegelijk hadden die ook schrik voor daar op te duwen
want als den ene daar op duwde
dan ging er een alarm af bij den andere
dadat die ene daar opgeduwd had
en dan en duwde die daar ook op
en dan ging heel de wereld ontploffen
en in die oorlog leefden wij
en wij
wij waren maar kinderen
wij hoorden dat half
wij snapten dat half
en wij waren bang
wij lagen wij in ons bed
met onze kop onder ons koppekussen
en wij konden totaal niet slapen
want heel der nachten lang dachten wij
dat die bommen elke moment op onze kop konden vallen
en het grellige was dat er ook hier
in belgie
in de limburg
in een klein pietepeuterig dorpke genaamd
kleinen brogel
ook zo van die raketten stonden
en iedereen in belgie
iedereen was daar tegen
behalve de politiekers
want der waren toen keiveel betogingen
iedereen wou die raketten hier weg
alhoewel niet iedereen
der waren ook mensen
die waren niet met veel
maar ze waren der wel
die voor die raketten waren
maar dat kwam
omdat die tegen de russen waren
nooit gesnapt voor watdatdat was
maar dat was wel zo
want ik weet nog goed
elken dag als kik naar tschool ging
dan passeeerde kik een raam waarop dat ne sticker plakte
en elken dag opnief als kik daar passeerde
dan keek ik naar die sticker
want ik snapte die niet
en daar stond op
liever een raket in mijne keuken dan ne rus in mijne hof.
— Geschreven door Johan op 8 Jan 2012
Vandaag 19 oktober zat de jowan in brussel op een soort van conferentie over hoe en waar ge als programmator, als toneelgezelschap of kultureeel sentrum nieuwe publieken kunt vinden of gaan zoeken. Nu, de reden dat ik daar zat, was omdat wij met ons toneelgezelschap (het MartHa!tentatief) een toneel hebben gemaakt dat BANG noemt (Bang vertelt twee verhalen, één van hoe ik in de jaren 80 zijn opgegroeid en hoe ik toen ne schrik heb gepakt van Marokkanen en een ander, dat van de jamal, en hoe die ook in de jaren 80 is opgegroeid en hoe en waarom die toen kwaad was op de belgen), soit, de reden dat ik daar dus zat, was omdat wij dus een toneel hebben gemaakt dat BANG noemt en dat wij dat hetvolgende jaar ook in het frans willen gaan spelen. En die conferentie die was ook in het frans, want die was eigenlijk bedoeld voor franse, waalse en brusselse mensen die dat frans klappen, en daarom zat daar dus vol met programmatoren, en directeurs uit frankrijk, brussel en wallonie.
Ik heb dus nen helen dag frans geklapt. En mijn frans, dat is redelijk, maar dat is niet goed. En nu ben ik steendood van heel den dag keihard te moeten zoeken achter woorden waarvan ik wist wat ze wouen zeggen, maar niet hoe ze nu weer juist heetten. Dat was waanzin. Ik voelde mij terug persies veertien jaar. Kende dat ? Dat ge zo veertien zijt en zo een gesprek met volwassen aan het voeren zijt over de wereldproblematiek. En terwijl dat die volwassene zijne parlé afsteekt voelde bij u vanbinnen ongelooflijke, unieke en vernieuwende gedachten opborrelen die op het moment dat ge ze uitspreekt, uiteen blijken te vallen in euhs en aahs, en ja maar ik bedoel, en watdat ik wil zeggen is…
Awel zo ben kik dus heel den dag aan het converseren geweest vandaag. Gelijk nen taalgehandicapte heb kik enthousiast (ik kan niet anders dat is mijne natuur), heb kik enthousiast nen uitleg zitten doen over de Revue van het Ontembare Leven. (En als ge niet weet wat de Revue is, dan moet ge die maar is googelen of hier op deze blog eens wat rondneuzelen, maar ik zijn te moe, om dat nu nog te beginnen uitleggen)
Ik heb op die conferentie ongeveer acht verschillende mensen nen uitleg in het frans horen doen. En der waren der twee die ik heb kunnen volgen. Erik Coryn en Dirk Seghers. Dat waren der twee die in techt eigenlijk nederlands klappen. En nu denkte waarschijnlijk datdàt de reden is waarom dat ik hen wel kon volgen en de rest niet. Als ge dat denkt, dan hebt dat juist gedacht. Gemiddeld spreken wij nederlandstaligen ongeveer 150 woorden per minuut, awel die franstaligen die zaten denk ik aan het dubbele. Kwam er nog eens bij dat die tegen de micro aan het klappen waren in plaats van tegen de zaal. Waardoor dat zelfs al die franstaligen int slaap vielen. En zowel Erik Coryn als die Dirk Seghers, die konden keigoed klappen. Die klapten tegen het publiek, die hadden interessante dinges te vertellen, die waren grappig, en die klapten helder en overzichtelijk.
Erik Coryn is ne proffessor van de vub, die fantastische dingen te vertellen heeft over stedelijkheid. Hoe moeten we het samenleven organiseren in de moderne steden ? Daar zei die heerlijke dingen over als: en place de vivre ensemble à base de la communauté on doit vivre ensemble à base de la difference. En ook: Ce qu’on doit faire c’est documenter le présent. En ook nog: On doit construer un destin. Inventer une nouveau identité. En dat vind ik om deen of dander reden allemaal interessant. En dus was kik blij dat kik daar terecht was gekomen.
Verder nog naast een madam gezeten die, tot vijf dagen geleden verantwoordelijk was voor de culturele activiteiten van de Fnac in Parijs (ze hadden die juist buitengegooid omdat de fnac ne nieven directeur heeft die vind dat al dat cultureel gedoe te weinig opbrengt, wat misschien, vanuit economisch oogpunt, misschien ik weet dat niet, misschien wel waar is, wat spijtig is, wat… ik weet niet waar ik met deze gedachte nog naar toe wil..) ook nog geklapt met ne franstalige muzikant die een eigen platenlabel was opgestart, bekan verloren gereden op weg naar huis, jan desmet horen babbelen op de radio over bob dylan. Bob dylan horen zingen. En dan achter mijne computer gekropen. En dees geschreven.
— Geschreven door Johan op 19 Oct 2011
twee gedichten voor De Spectrumschool
dat is de school naast de skipist achter het rivierenhof
het RITO van vroeger
hier in deze school
hier
in deze school
hier zagen en schaven wij
hier slijpen en draaien wij
hier maken en veranderen wij
hier
in deze school
hier worden wij
mannen & vrouwen
wij zijn van ver gekomen
wij hebben tram en bus genomen
wij hebben schorten aangedaan
schoenen uitgedaan
horloges afgelegd
hier staan wij nu
de beitel in de hand
klaar
wij zijn klaar om te beginnen
TZZ
tzzz
zo spreken wij
wij spreken met nieuwe woorden
- die maken wij zelf -
in gangen en klassen
op bussen en trams
thuis en op straat
zagen wij de taal in stukken
wij leggen haar open
meten en schuren
zagen en schaven
draaien en frezen
zo hertalen wij de taal
wij breken klinkers uit
verwijderen het en de
voeren oude woorden af
en maken nieuwe woorden aan
zo verbouwen wij de taal
ik zweer het u
wollah
wij spreken nederlands
— Geschreven door Johan op 27 Jan 2011
Vrijdag jl is ‘bang’ in première gegaan, ons nieuw stuk over lastige marokkanen en hoe daar een voorstelling over te maken. En we waren blij vrijdag, want het was al een goede voorstelling en we weten dat het de komende weken een ongelooflijke voorstelling zal worden, als heel de tekst gekend zal zijn en als alle moppen langs alle kanten zullen zijn besnuffeld en uitgepuurd. En daarnaast is het ook een relevante voorstelling geworden over, inderdaad, lastige marrokanen. Dat vertelt Johan Petit heel schoon; hoe gelijkend het leven is van de lastige marokkaan en de bange blanke belg. En tegelijkertijd compleet tegenovergesteld. En ge begrijpt in de loop van dat stuk beter hoe het komt dat lastige marokkanen lastig doen, dat lastige marokkanen voor een stuk ook maar lastige pubers zijn gelijk alle andere lastige pubers en dat de meeste lastige marokkanen niet levenslang lastig blijven, maar gewoon brave vaders worden die hun kleuters gaan afhalen aan ‘t school. En na de voorstelling sprak ik met J, en dat is de even lastige als welbespraakte marokkaan op wiens leven de voorstelling gebaseerd is en ik moet het zeggen gelijk het is; door dit alles ben ik anders gaan kijken naar lastige marokkanen; met nog meer kennis van zaken, met nog meer inlevingsvermogen, met uitgesprokener standpunten ook.
Zaterdag jl. was het de tweede voorstelling van ‘bang’ en hoe agressief ik ook word van de ‘natuurwet’ dat tweede voorstellingen steeds slechte voorstellingen zijn (die natuurwet dient al te vaak om te verklaren dat de acteurs na de première te veel hebben gedronken om de dag erna nog goed te kunnen spelen), ook deze keer was het weer waar (en Johan had niet te veel gedronken, dat heb ik nauwlettend in het oog gehouden!); het was de slechtste voorstelling ooit van dit stuk. En dat was logisch, omdat iedereen doodmoe was en helemaal leeggeperst en dat was ook ambetant, omdat de zaal vol zat met mensen die een topavond verdienden. En dus een beetje droef te moede reed ik de stad in om nog ergens een pintje te drinken, mijn leven te overdenken en nog wat regieaanwijzingen over ‘bang’ te noteren.
Café Capitole, mijn veilige nachthaven, was overvol en dus moest ik uitwijken. In café Chariffa was er een optreden bezig. In de Arizona zat de juffra, en die kan het niet laten onophoudelijk tegen mij te spreken terwijl ik nog wat notities wil nemen. En zo belandde ik in een ander café in de Gemeentestraat (die de coolste verzameling rare nachtcafés van heel de stad verzamelt) , ik weet de naam ervan zelfs niet, maar het was een café zoals een café hier hoort te zijn. Met te fel licht, te schel lawaai, te schraal bier. En ge kunt er op een avond een paar sigaretten smoren gewoon door in en uit te ademen. (en ik weet het, het is een afwijking; maar in die cafés kan ik dus keigoed werken en schrijven en dromen). En alles wat ik tot nu schreef, was eigenlijk inleiding om goed te vertellen wat ik daar meegemaakt heb.
Ik kwam dat café binnen. Ik installeerde mij aan een tafeltje aan het raam. Jas uit, pots af, haar goed leggen, computer openklappen. Dan een pintje halen. Het belendende tafeltje passeren. De vijf jongens die er zitten toeknikken. Ijskoud aangestaard worden. Verder naar de toog wandelen en denken. Dat zijn dus de lastige marokkanen waarover we het hebben. En beseffen; how, mij koest houden. En glimlachen omdat de clichés zo kloppen. Trainingsbroeken in sokken, petjes die zweven op hun kop, de duistere woeste blik. En efkes checken. De computer staat er nog. En de Poolse dienster betalen. En twintig cent fooi geven. En terugwandelen naar mijn tafeltje. En plots zien dat mijn computer weg is. En bevroren staan kijken naar dat leeg tafeltje. Met een volle pint in mijn hand. En dan na lange seconden de vier resterende lastige marokkanen aankijken. En wederom ijskoud aangestaard worden. En ijskoud terugkijken. En denken godverdomme. Godverdomse vuil vettige … Godverdomse klote kut … En ik heb het woord ‘makakken’ niet gedacht, maar het scheelde niet veel. Ik heb mijn pintje op die tafel gezet. Mijn jas aangedaan. Mijn pots gepakt. En ik ben naar huis gewandeld. Met gebogen hoofd. En oneindig triestig. Om alles wat er gebeurt in het ontembare leven anno 2010.
— Geschreven door Bart op 22 Nov 2010
Bang
Het was gisterenavond een gelukkige avond omdat iedereen zo blij was.
Ik had het geluk voor een tweede keer te gaan kijken naar een try-out van Bang, de nieuwe voorstelling van Johan Petit en het fenomenale MartHa!tentatief. En het was goed. En het had reuzensprongen gemaakt tov de vorige keer en iedereen was blij.
Ik had het geluk ook tussen de kostuumontwerper Tom Clement en de decorontwerper Sven Roofthooft te zitten. En Tom was de hele tijd breed aan het glimlachen, blij met de kostuums die hij gekozen had want die waren goed. En Sven had me voor de voorstelling uitgebreid verteld dat hij in de loop der jaren ergens zijn zenuwen voor try-outs en premières was kwijtgeraakt en toen hij naast mij zat merkte ik aan zijn knikkende knieën dat hij vermoedelijk zenuwachtiger was dan Johan Petit himself. En Johan Petit was zenuwachtig. Dat zei hij ons voor de voorstelling. Maar toen iedereen afwachtend naar de nog lege vloer aan het kijken was verstopte Johan zich vlak voor hij opkwam achter een zwart toneelgordijn dat daar wat verloren aan de zijkant hing. En ik moest denken aan toen ik klein was en toneelstukjes ten berde bracht en dan kwam ik ook altijd op vanachter een gordijn. Dat vond ik zo briljant dat Johan dat deed, zo speels en toen wist ik eigenlijk al dat het goed zat.
De drie gratiën van de bureau hebben hun reputatie ook weer waargemaakt. Els kreeg een aantal uren voor de voorstelling te horen dat er die avond een bromfiets ‘camino’ nodig was en toen is ze niet alleen tegen beter weten in beginnen zoeken, daarbovenop heeft ze die ook nog gevonden! Dus toen is llke die gaan halen ergens in Puurs of all places en vervolgens kwam Anja er enkele minuten voor aanvang mee binnengewandeld alsof ze al uren met die camino aan het rondrijden was.
Steven is de lichtman en die was tot voor een minuut voor de try-out bezig met kabels te trekken en andere technische spitsvondigheden waar wij allen slechts meewarig naar kunnen kijken. Rocker Tim Clement was weergaloos sterk door ons de juiste muziekjes voor te schotelen en door ons op ongekende hoogtes te brengen met behulp van een rammelaar.
En dat Bart van Nuffelen een fenomenaal schrijver is wisten we al lang maar daarbovenop is hij ook nog een schitterend regisseur. Op een week tijd heeft hij samen met Johan bergen werk verzet en het juiste gekozen en het juiste beslist.
Bovenop die blijdschap komt ook nog es dat de broer van Bart gisterenavond een zoon heeft gekregen (Leve Kasper) en dus glunderde Bart de hele tijd tegen iedereen: ‘ik ben nonkel geworden’.
En iedereen was goedgezind.
En vrijdag ga ik naar de première.
En ik kijk er heel erg naar uit.
Go MartHa!tentatief go.
Caroline
— Geschreven door Johan op 16 Nov 2010
tekening van decorman sven roofthooft gered van een papiermanddood.
(gepost door els)
— Geschreven door Johan op 22 Oct 2010
Dit is het verhaal van een man in een stad aan het begin van de 21ste eeuw. De man is bang.
Bang om klop te krijgen. Bang om doodgeslagen te worden. En zoals dat gaat in verhalen. Wordt hij op het einde bijna doodgeslagen. Hetgeen volgt is misschien waarschijnlijk wie weet het begin van dat verhaal.
‘Ik lig in mijn bed. Mijne kop staat op ontploffen. Ik voel het aan alles. Ik zit op een punt in mijn leven… Ik moet iets gaan doen. Gelijk dat ik nu bezig zijn, zo kan het niet meer verder. En het goeie is. Eigenlijk kan kik op dees moment nog alle kanten uit. Alles is nog mogelijk. Het kan nog allemaal. Maar het moet wel nu gebeuren. Dat voel ik aan alles. Het. Moet. Nu. Gebeuren. Nu.
Idee na idee, plan na plan, mogelijkheid na mogelijkheid stapelen zich in mijn kop op. Ik voel de onrust en de chaos groeien. Het één idee na het ander schiet door mijne kop. Elk vorig gedachte sleurt een volgende met zich mee. En zo geraak kik door die veelheid, door die chaos stillekesaan totaal in paniek.
En dat is heel raar. Als ge mij nu zou zien liggen dan zoude niet kunnen geloven datdat op dees moment met mij aan de hand is. Ik lig gewoon stil in mijn bed. Mijn ogen zijn dicht. Rustig. Zo persies slaapt kik zelfs al. Maar toch, vanbinnen heerrst den totale paniek. Het is het besef. Dat ge dood kunt gaan. Dat ge echt dood kunt gaan. Datdat kan. En dat is een Onbeschrijflijk. Woest. Allesverscheurend Gevoel.
Zo lig kik ogen toe, wakker in het midden van de nacht, in totale verlamming in mijn bed. Nu pas op, wat kik nu meemaak dat is niet nieuw voor mij. Ik ken deze staat van zijn. Als kind heb kik dat een heel periode bekan elke nacht opnieuw meegemaakt.
Dat begon altijd met iets dat kik gezien of gehoord had. En dan zat kik ineens in plaats van in mijn bed, op de zevenentachtigste verdieping van ne gigantische Amerikaansen Boerentoren die dat kik in ne film in brand had zien schieten. En waarvan dat de lift vlak voor dat ge die wou pakken 87 verdiepen naar benejen stortte.
Soms zat kik ineens op het eiland van Robinson Crusoë en ontdekte ik juist gelijk als hem skeletten van mensen die waren opgeten door menseneters. Maar het ergste was de gruwelijke, loodzware angst voor de boem. Omdat die angst terecht was. De boem kon vallen. En ik wist dat dan mijn moeder mijn vader mijn zuster gingen doodgaan. Heel de wereld ging dood behalve ikke. En zag mezelf rondstrompelen in nen asgrijze kapotte wereld, waardat de straling mijn lijf zou doen rotten mijn tanden, mijn haar gingen uitvallen. En zo ging kik dan uitgeteerd, als allerleste mens uiteindelijk sterven.
Liggend in mijn bed, bijtend in mijn kopkussen vocht kik tegen die waanizinnige beelden. En hoe harder dat kik vocht om der niet aan te moeten denken, hoe meer dat kik het gevecht verloor en hoe dieper en hoe grelliger dat die visioenen werden.
Wanhopig probeerde kik allerhande methoden uit: ik kneep mijn ogen keihard dicht totdat het bonkte in mijne kop, met zelf verzonnen spreuken probeerde kik die beelden te bezweren, ik telde echt waardat heb kik geprobeerd schapen. Ik probeerde schapen te tellen, maar dat hielp niet. Totdat kik op nen dag mijn eigen overgaf. Ik gaf op. Staakte het gevecht. Laat het vuur maar komen. Fret mij op. Laat de boem maar vallen. Maar ze viel niet. Ik wier niet opgefret. Ik schoot niet in brand. Ik viel gewoon in slaap.’
— Geschreven door Johan op 21 Sep 2010
— Geschreven door Johan op 20 Sep 2010