dinsdag 25 oktober – en toen kreeg de jowan ne flash (2)
… en toen kreeg de jowan ne flash.
Ik zat in een bakkerij in berchem met den dirk te klappen over adhd en pol verhaeghe. En tijdens dat gesprek was ik juist tot de constatatie gekomen dat er tegenwoordig heel veel interviews worden gegeven waarin den tijd van nu, bekeken en vergeleken wordt met vroeger. En dat komt, omdat heel veel van die interviews niet alleen gaan over de problemen waar wij tegenwoordig met worstelen, maar ook over hoe ze daar vroeger met omgingen. Er wordt, vind ik, in interviews heel veel over vroeger gesproken. Zelden over de toekomst. En bijna nooit wordt er iets positiefs over den tijd van nu gezegd. En het is daardoor – want misschien bedoelen ze dat niet altijd zo – dat ik het gevoel krijg dat mensen terug naar vroeger willen. Terug naar nen tijd waarin alles veel duidelijker was. En dat vind kik stom. Want we kunnen niet meer terug. De oplossingen voor de problemen van vandaag liggen niet in het verleden, maar in de toekomst.
Ik leg dat uit. Ik denk dat wij tegenwoordig de werkelijkheid zien zoals de werkelijkheid in werkelijkheid is. De werkelijkheid is ontembaar en onkenbaar. Elk jaar weten we meer en meer hoedat een atoom ineen zit. En elk jaar snappen we er minder van. Een atoom bestaat tegenwoordig uit neutronen, positronen, anti-neutronen en watweetiknogallemaal, die verdwijnen en verschijnen zonder oorzaak of gevolg. In de wetenschap zijn ze er ondertussen zeker van dat er een hele hoop dingen zijn waar ze niet zeker van zijn. Alles is relatief, hangt af van de context. Alles is ijdel en stof in de wind. Onzekerheid en waarschijnlijkheid zijn ondertussen wetenschappelijke begrippen geworden. En dat kunnen wij niet aan: het feit dat onzekerheid en toevalligheid een wezenlijk onderdeel van de realiteit zijn. Dat is ook amper aan te kunnen. En daarom, om het toeval te bezweren, verzinnen wij verhalen. Veranderen wij gebeurtenissen en herinneringen in een verhaal. En gebruiken wij de logica als plakband om oorzaak en gevolg bijeen te houden.